Erken Çocuklukta Baba Kaybında Bağlanma Biçimleri ve Yakın İlişkilerdeki Psikolojik Eğilimler

Berna Güloğlu, Özlem Karaırmak Tam Metin: PDF

Öz

Erken çocukluk dönemindeki baba kaybı bireyin yakın ilişki kurma örüntüsü üzerinde belirgin izler bırakacak olumsuz bir yaşantı olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı erken yaşta baba kaybı yaşamış şehit çocuklarının bağlanma biçimlerini ve yakın ilişkilerindeki psikolojik eğilimlerini incelemektir. Bu doğrultuda, çalışmada iki alt amaç bulunmaktadır. İlk amaç, erken yaşta ebeveyn kaybı yaşamış yetişkin şehit çocuklarında yakın ilişkilerdeki psikolojik eğilimlerin romantik ilişki yaşama durumuna ve bağlanma biçimine göre farklılık gösterip göstermediğini sınamaktır. İkinci amaç, erken yaşta ebeveyn kaybı yaşamış yetişkin şehit çocuklarının yakın ilişkilerindeki psikolojik eğilimlerinin bağlanma biçimlerini yordamadaki rolünü incelemektir. Araştırmaya katılan 105 (50 Kadın, 55 Erkek) yetişkin şehit çocuğuna Demografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu İlişki Ölçeği ve İlişki Ölçekleri Anketi posta yoluyla uygulanmıştır. Verilerin analizlerinde çok yönlü varyans analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği ve çoklu regresyon istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, erken yaşta baba kaybı yaşamış şehit çocuklarında güvenli bağlananlar ilişkiye odaklanma, ilişki doyumu, ve ilişki girişkenliği psikolojik eğilimlerinde sağlıksız bağlanan gruptan anlamlı derecede daha yüksek puan almışlardır. Sağlıksız bağlanan grup ilişki korkusu psikolojik eğiliminde anlamlı derecede güvenli bağlanan gruptan daha yüksek puan almışlardır. Ayrıca, erken yaşta baba kaybı yaşamış şehit çocuklarında yakın bir romantik ilişki yaşayanlar ilişkiye odaklanma, ilişki doyumu, ilişkide kendine güven ve içsel ilişki kontrolü psikolojik eğilimlerinde romantik ilişkisi olmayan gruptan anlamlı derecede daha yüksek puan almışlardır. Son olarak, yakın ilişkilerdeki psikolojik eğilimlerin bağlanma biçimlerini yordadığını göstermektedir. İlişkiye odaklanma, ilişki girişkenliği ve dışsal ilişki kontrolü güvenli bağlanma için anlamlı yordayıcı değişkenler olarak bulunmuştur. Korkulu bağlanmayı anlamlı derecede yordayan yakın ilişkideki psikolojik eğilimler ilişki korkusu ve ilişki girişkenliği olarak bulunmuştur. İlişki korkusu ve ilişkiye odaklanma kayıtsız bağlanma biçimini açıklamıştır. ilişkiye odaklanma ve içsel ilişki kontrolü kayıtsız bağlanmayı açıklamıştır.


Anahtar Kelimeler: Bağlanma biçimleri, Yakın ilişki, Psikolojik eğilimler, Baba kaybı